zaterdag 13 oktober 2018

265. Referendum: aanval op democratie (2)

Op 6 en 7 oktober 2018 werd in Roemenië een referendum gehouden tegen de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht. Dit referendum mislukte omdat met een opkomst van slechts 20,41 % de vereiste 30 % niet gehaald werd. Waarom laat dit voorbeeld zien dat het houden van een referendum democratisch lijkt maar het in werkelijkheid een bedreiging is van mensenrechten van minderheden zoals bijvoorbeeld de homo/lesbische?

Dictatuur van een meerderheid is geen democratie
De voorstanders van het referendum gaan uit van de misvatting dat een dictatuur van een meerderheid onder de kiezers democratisch zou zijn. Bij een lage vereiste opkomst kan het zelfs een kleine minderheid zijn die beweert "de wil van het volk" te vertegenwoordigen. Zie mijn kritiek op het trieste Oekraïne-referendum en op de schijndemocratische Brexit.

Referendum misbruikt om rechtstaat aan te tasten
Democratie houdt in dat mensen het recht hebben om zelf zin en vorm te geven aan het eigen bestaan zolang zij het zelfbeschikkingsrecht van anderen respecteren. Afschaffing van mensenrechten zou dus nooit onderwerp van een referendum mogen zijn. Om tot de Europese Unie te mogen toetreden, moest de strafbaarstelling van homoseksualiteit snel worden afgeschaft. In Roemenië gebeurde dat in 2001. Maar er bestaat nog steeds een grondwettelijk verbod op huwelijksgelijkberechtiging in de lidstaten Bulgarije, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen en Slowakije. Dat geldt helaas ook voor de kandidaatlidstaten Montenegro en Servië. Het zal iedereen duidelijk zijn dat homoseksualiteit nog steeds de spreekwoordelijke kanarie is in de steenkolenmijn die wij onze rechtstaat noemen. Waar homoseksualiteit achtergesteld wordt, is de gelijke behandeling van iedereen in gevaar.

Referendum strijdig met poldermodel ofwel draagvlakverbreding
Er wordt door sommigen in Nederland kritiek geuit op het poldermodel. Het zoeken naar een zo groot mogelijk draagvlak in een samenleving is echter een belangrijke voorwaarde voor democratie. Door het ja/nee-denken in een referendum wordt echter niet naar een verbreding van draagvlak gezocht maar naar het uitvergroten van tegenstellingen in de samenleving. De president van Roemenië, Klaus Iohannis, noemde dit referendum dan ook een uiting van "godsdienstig fanatisme" van de Roemeense orthodox-christelijke kerk.

Referendum bedreigt homo/lesbische minderheden wereldwijd
In Ierland en Australië is het huwelijk opengesteld dankzij een referendum. Maar wie de wereldwijde discriminatie van homoseksualiteit bekijkt, moet toch constateren dat een referendum over de gelijke behandeling van homo/lesbische minderheden in de meeste gevallen juist een instrument tegen die gelijke behandeling zal zijn. Het referendum in Roemenië bevestigt dit. Het Roemeens Grondwettelijk Hof verklaarde dat paren van gelijk geslacht en hun gezinnen recht hebben op gelijke behandeling op grond van de EU-regels en van artikel 26 van de Roemeense grondwet. In veel landen (zoals India) kwam het einde van de homostrafbaarstelling tot stand dankzij de rechtspraak. Datzelfde geldt voor de totstandkoming van huwelijksgelijkberechtiging. Wie mensenrechten wil beschermen, heeft meer aan onafhankelijke rechtspraak dan aan referenda en rechtspraak sturende populistische en autoritaire leiders als bijvoorbeeld Poetin, ErdoganXi en Trump.


Naschrift. Op 24 november 2018 werd in Taiwan mijn stelling helaas bevestigd: het hooggerechtshof had bepaald dat het huwelijk grondwettelijk moest worden opengesteld voor paren van gelijk geslacht maar een referendum maakte daar een einde aan. Er komt nu waarschijnlijk een geregistreerd partnerschap.


Naschrift. Referendum is een aanval op de democratie!
De meest gelezen blogberichten over de gevaren van een referendum zijn in volgorde van aantallen lezers: bericht nummer 139, Referendum? Schijnvertoning! (1), bericht nummer 34, Vijf misverstanden over democratie, blogbericht nummer 140, Brexit? Schotland Exit!, nummer 52, Het monster Trotteldrom, nummer 149, Brexit? Referendum exit!, nummer 150, Nexit? Fryslânexit!, nummer 180, Referendum? Schijnvertoning! (2), nummer 181, De anti-elite-paradox, blogbericht 198, Wat kunnen we van de Britse verkiezingen leren?, nummer 233, Referendum: aanval op democratie (1), nummer  152, Brexit & Nexit: hoe betrouwbaar is opinie-onderzoek?, en 151, Feiten zijn niet "ook maar een mening."!


Naschrift. Wereldwijde homovervolging
Het meest gelezen blogbericht hierover is nummer 29 over het homovijandige Rusland. Dat wordt in deze groep gevolgd door bericht 19 over de noodlottige Britse invloed op de wereldwijde homovervolging, door bericht 72 over het misleidend onderzoek naar het ontstaan van homoseksualiteit, door 4 over levensgevaarlijke preutsheid, door bericht 128 over homovluchtelingen, door bericht 64 over homohaters, door het bericht 148 over de grootste aanslag op een homo/lesbische bijeenkomst in Amerika in Orlando, door het bericht 79 over Alan Turing (1912-1954), door blogbericht 66 over de emancipatiefilm Pride en door het bericht 31 over het vrijwel vergeten Oeganda-drama in zwart Afrika.