87. Mannen zoenen mannen

In de afgelopen weken voor Pasen was het weer te zien: Judas die Jezus kust. Eeuwenlang mochten mannen andere mannen niet zoenen. Had dat iets met die Judaskus te maken? En veel landen waar het gewoon was dat mannen elkaar kusten, lopen nu voorop in homohaat. Heeft dat iets met elkaar te maken?

Intimiteit tussen mannen
Dit is mijn vijfde blogbericht in de reeks over intimiteit tussen mannen. Het eerste ging over afbeeldingen van op elkaar verliefde mannen, het tweede over vriendenparen, het derde over mannenparen en het vierde over zoenende voetballers. Ik ben van plan om nog berichten te schrijven over homotweelingen, over homo-erotiek in mannengroepen, over olieworstelen, over andere mannensporten en over mannennaakt dat geen porno is.

Als in onderstaande tekst geen links naar afbeeldingen staan, ga dan naar
http://robtielmanblogt.blogspot.nl/2015/04/87-mannen-zoenen-mannen.html
Het bekijken van deze afbeeldingen is nodig om de tekst goed te kunnen begrijpen.

Mannenkussen als politiek wapen
In communistisch Rusland en overig Oost-Europa waren zoenende mannen heel gewoon. De meest bekende afbeelding van zoenende politici is uit 1979: de Oost-Duitse partijleider Erich Honnecker & Leonid Brezjnev, de Russische partijleider. Deze foto is veel gebruikt om de gehate communistische onderdrukking aan de kaak te stellen. Dat geldt ook voor deze foto uit 1989 van de Russische partijleider Michail Gorbatsjov & Erich Honecker. Je zou dit ook een Judaskus kunnen noemen omdat de dagen van de gehate DDR toen al geteld waren. Een foto van kussende Russische agenten wordt gebruikt door Amnesty in de strijd voor erkenning van homorechten als mensenrechten. Deze foto is inmiddels verboden in homovijandig Rusland. Tijdens mijn bezoeken aan de Sovjet-Unie in de jaren tachtig was het heel gewoon om vrienden hand in hand te zien lopen en werd er volop gezoend bij ontmoetingen. Ook in mannenbaden viel er veel te beleven. Maar vrijwel niemand daar zag zichzelf als homoseksueel. Pas toen openlijke homoseksualiteit in het vrije westen meer zichtbaar werd, verkrampte plotseling de intimiteit tussen mannen tot homohaat en werd homoseksualiteit bestreden, onder andere door mannenzoenen strafbaar te maken als zogenaamde 'homopropaganda'.

Ook de tegenbeweging gebruikt mannenzoenen als politiek wapen. Zie bijvoorbeeld The Benetton UNHATE Campaign. Of de Duitse advertentie tegen homohaat rond het voetballen en de Duitse zoenactie tegen homohaat waaraan Ken Duken & Kostja Ullmann deelnamen. Bekend zijn ook deze Spaanse kaart tegen homohaat en deze Spaanse homokaart voor gelijkberechtiging (waarvan ik zelfs een kitscherig Chinees schilderij op internet vond, net als dit schilderij uit China. Kennelijk gaan de ontwikkelingen in China een betere kant op dan in Rusland). Ook voor de wereldwijd groeiende homo/lesbische beweging is het recht op een mannenzoen ingezet als politiek wapen: hier een voorbeeld uit een Gay Pride in Israel.

Mannenzoenen in de kunst
Tijdens mijn speurtocht naar intimiteit tussen mannen kwam ik tot de ontdekking dat in de schilderkunst mannen die mannen zoenen vrijwel ontbreken. De enige uitzondering is het grote aantal schilderijen van de eerder genoemde Judaskus. De mooiste daarvan vond ik de dramatische verbeelding door de Italiaanse schilder Caravaggio. De weinige kunstzinnige mannenzoenen die ik kon vinden, zijn van de Franse tekenaar Jean Cocteau, van het Franse artiestenpaar Pierre et Gilles, van de Finse tekenaar Tom of Finland en van de Amerikaanse kunstenaar Andy Warhol (gebaseerd op deze foto en verwerkt in de beroemde Querelle-affiche voor de gelijknamige film). Mijn voorlopige verklaring is dat de negatieve beeldvorming rond de Judaskus remmend heeft gewerkt op het schilderen of tekenen van mannen die mannen zoenen door de onbewuste koppeling met verraad in plaats van met liefde. Om nog maar te zwijgen over seksualiteit vanwege het homovijandige misbruik van het sodomieverhaal. Wie meer mannenzoenen in de kunst kent, mag het mij laten weten. Dat geldt ook voor onderstaande overzichten.

Mannenzoenen in films
Wie bedacht heeft om een Amerikaanse homofilm uit 2011 Judas Kiss te noemen die was zich vermoedelijk weinig bewust van het homovijandige verleden van dit begrip. Gelukkig zijn er inmiddels veel homovriendelijke films verschenen die mannenzoenen op een meer positieve wijze laten zien. Hieronder een eerste overzicht van elkaar zoenende mannen (in alfabetische volgorde van de filmtitels).

Nicholas Hoult & Colin Firth in 'A Single Man' (Amerikaanse film uit 2009), Jonathan Chase & Mitch Morris in 'Another Gay Movie' (Amerikaanse film uit 2006), Heath Ledger & Jake Gyllenhaal in 'Brokeback Mountain' (Amerikaanse film uit 2005), Douglas Booth & Matt Smith in 'Christopher and His Kind' (Britse film uit 2011), Alessandro Calza & Adam Neal Smith in 'Ciao' (Amerikaanse film uit 2008), Tanner Cohen & Matthew Camp in 'Getting Go' (Amerikaanse film uit 2013), Ewan McGregor & Jim Carrey in 'I Love you Phillip Morris' (Frans/Amerikaanse film uit 2009), Gijs Blom & Ko Zandvliet in 'Jongens' (een veel bekroonde Nederlandse film uit 2014), Michael Outkean & Harry Hamlin in 'Making Love' (Amerikaanse film uit 1982), Stéphane Rideau & Dimitri Durdaine in 'Notre Paradis' (Franse film uit 2011), Mark Ruffalo & Matt Bomer in 'The Normal Heart' (Amerikaanse film uit 2014),  Franco Nero & Brad Davis in 'Querelle' (Frans/Duitse film uit 1982), Peter Finch & Murray Head in 'Sunday Bloody Sunday' (Britse film uit 1971), en Ohad Knoller & Yehuda Levi in 'Yossi & Jagger' (Israëlische film uit 2002). Een enorme groei dus de laatste jaren.

Mannenzoenen in televisieseries
Mijn eerder geuite vermoeden is dat de toegenomen zichtbaarheid van intimiteit tussen mannen in televisieseries er toe heeft bijgedragen dat homoseksualiteit in de persoonlijke levenssfeer steeds meer wordt aanvaard. Het aantal mannenzoenen in televisieseries is inmiddels te groot geworden om allemaal te vermelden. In onderstaand overzicht beperk ik mij daarom tot de belangrijkste eerste mannenzoenen. Die riepen aanvankelijk dikwijls weerstand op. Maar die verdween meestal snel toen bleek dat ook in de eigen persoonlijke levenssfeer steeds meer homo's uit de kast kwamen. Dat werd mede bevorderd door de toegenomen openheid op de televisie. De bekendste zoenende voorlopers staan hieronder.

Carlo Degen & Alexander Gier in 'Alles was zählt' (Duitse serie met eerste mannenzoen in 2006), Luke Snyder en Noah Mayer in 'As the World Turns' (Amerikaanse serie met eerste mannenzoen in 2007), Gregory Michael & Charlie David in 'Dante's Cove' (Amerikaanse serie met eerste mannenzoen in 2005), Chandler Massy & Freddie Smith in 'Days of Our Lives' (Amerikaanse serie met eerste mannenzoen in 2012), Jussie Smollett & Rafael de la Fuente in 'Empire' (Amerikaanse serie met eerste mannenzoen in 2015),  Reynor Arkenbos & Ferry Doedens in 'Goede Tijden, Slechte Tijden' (Nederlandse serie met eerste mannenzoen in 2009), Ferry Doedens & Dave Mantel in 'Goede Tijden, Slechte Tijden' (idem met eerste 'gehuwdenzoen' in 2014), Russell Tovey & Jonathan Groff in 'Looking' (Amerikaanse serie met eerste mannenzoen in 2014), Hayden Byerly & Gavin MacIntosh in 'The Fosters' (Amerikaanse serie met eerste jongenszoen 2015) en Thore Schölermann & Jo Weil in 'Verbotene Liebe' (Duitse serie met eerste mannenzoen in 2009). Ook hier een sterke groei.

Mannenzoenen op internet
Deze groep mannenzoenen is helemaal niet meer bij te houden. Ik heb mij in dit overzicht beperkt tot mannen die bij een breder publiek bekend zijn als filmsterren, fotomodellen, artiesten, sporters, kunstenaars enzovoorts. Zij kunnen als rolmodellen gezien worden voor jonge homo's die nog niet uit de kast durven te komen en nu zien dat dit een loopbaan niet in de weg hoeft te staan. Het zijn meest Amerikanen omdat daar de laatste tijd heel veel homo's uit de kast komen. Nederlandse homo's zijn kennelijk nog wat minder geneigd tot zoenen in de openbaarheid. Ik blijf doorzoeken naar andere dan Amerikaanse voorbeelden.

Shawn Abir & Diego Sans, Misha Akunin & Jim Kerouac, Sasha Akunin & Todd Rosset, Yuri Alpatow & Roald Ekberg, Marlon & Andro Andrus, Adam Archuleta & Rocco Alfieri, Adam Archuleta & Phillipe Gaudin, Peter Arnaud & Andrei Karenin, Calvin Banks & Justin Matthews, Randy Barnes & Gordy Miller, Lance Bass & Michael Turchin, Ben Baur & Tyler French, Mike Betts & Rick Wolfmier, Gaelan Binoche & Mick Lovell, Jean-Luc Bisset & Gino Mosca, Matt Bomer & Simon Halls, Sebastian Bonnet & Sascha Chaykin, Benjamin Bradley & Ethan Reynolds, Tim Campbell & Gaelan Binoche, Ethan Clarke & Giorgio Carrera, Gabriel Clark & J D Phoenix, Landon Conrad & Ryan Rose, Tony Conrad & Ronny Lamarr, Damien Crosse & Shawn Wolfe, Micheal & Radek Cuma, Tom Daley & Dustin Lance Black, Robert van Damme & Boston Miles, Carter Dane & Ashton Summer (bewegend beeld), Buddy Davis & Carter Nash, (de allereersten in deze groep:) James Dean & Marlon Brando, Carlo Degen & Kai Seebach (bewegend beeld), Dane DeHaan & Daniel Radcliffe (bewegend beeld), Zac DeHaan & Marcel Gassion, Brent Diggs & Hunter Vance,  Topher DiMaggio & Lance Luciano, D O & Micah Brandt, Trenton Ducati & Connor Kline, Jamie Durrell & Kieran Benning, Miguel Estevez & Joel Birkin, Kris Evans & Johnny Bloom, Kris Evans & Rhys Jagger, Kris Evans & Andrei Karenin, (idem), Kris Evans & Dolph Lambert, Kris Evans & Mick Lovell, Jerome Exupery & Helmut Huxley, Vadim Farell & Billy Cotton, Vadim Farrell & Harris Hilton,  Renato Ferreira & Bernardo Velasco, Dato Foland & Abraham al Malek, Cameron Foster & Jimmy Clay, Woody Fox & Paul Walker, Woody Fox & Shawn Wolfe, Paul Francis & Levi Poulter, (idem), ,James Franco & Zachary Quinto, Phil Fusco & Davey Wavey, Marco Gagnon & Brandon Jones, Marcel Gassion & Rhys Jagger, Phillipe Gaudin & Gaelan Binoche, Ryan Gilbert & Michael Correntte, Steve Grand & Nicholas Alan, Kim Jho Gwangsoo & Dave Kim, Luke Hamill & Sascha Chaykin, Luke Hamill & Todd Rosset, Tommy Hansen & Sebastian Bonnet, Tommy Hansen & Brandon Manilow, Jack Harrer & Marc Ruffalo, Colton Haynes & Jerreth Ludwig, Will Helm & Dario Beck, Pablo Hernandez & Murray Swanby, Julien Hussey & Kristof Esterhazy, Julien Hussey & Kevin Warhol (bewegend beeld), Julien Hussey & Alex Waters, Colin Hewitt & Jacques Briere, Rhys Jagger & Gaelan Binoche, Brady Jensen & Colin Hewitt, Brandon Jones & Samuel Stone, Jon Kael & Antony Lorca, Andrei Karenin & Peter Annaud, Jim Kerouac & Misha Akunin, Jason Keys & Jaden Storm, Hoyt Kogan & Kris Evans, Dolph Lambert & Andre Boleyn, Dolph Lambert & Kris Evans, Dolph Lambert & Brady Jensen, Dolph Lambert & Brandon Manilow, Jason Keys & Jaden Storm, Rick Lautner & Chase Austin, Daniel & Jean Lautrec, Diego Lauzen & Wagner Vittoria, Mick Lovell & Kris Evans, Mick Lovell & Dolph Lambert, Brandon Manilow & Alex Orioli, Daniel Marvin & Perdo Andreas, Colby Melvin & Brandon Brown, Rafael Moretti & Garret Dornan, Jason Morgan & Mark Ricketson, Gino Mosca & Jean-Luc Bisset, Florian Nemec & Yuri Alpatow, Paddy O'Brian & Leo Domenico, Paddy O'Brian & Dato Foland, Alex Orioli & Jean-Daniel Chagall, Matthew Ossenfort & Jeffrey Denke, Evan Parker & Kody Knight, Evan Parker & Damien Wolfe, (het op 1 april 2001 in de hele wereld eerste getrouwde mannenpaar, de Nederlanders) Dolf Pasker & Gert Kasteel, Marcio & Marcos Patriota, Massimo Piano & Klein Kerr, Levi Poulter & Ryan Barry, Levi Poulter & Paul Francis, Victor Racek & Ettore Tosi, Adam Ramzi & Sean Zevran, Charlie Rawlin & Matthew Smith, Ethan Reynolds & Benjamin Bradley, Reese Rideout & Benjamin Bradley, Lukas Ridgeston & Kris Evans, Todd Rosset & Mick Lovell, François Sagat & Jonathan Best,  (de eerste openlijk zoenende Amerikaanse sporter:) Michael Sam & Vito Cammisano, Diego Sans & Jack Radley (bewegend beeld), Diego Sans & Scotty Zee, Jesse Santana & Valentin Petrov, Dominic Santos & Angel Santiago (bewegend beeld), Angel Santiago & Zane Porter, (de eerste openlijk zoenende marineman in de VS:) Thomas Sawicki & Shawn Brier, Danny Schwarz & Greg Robinson, Quentin Scobel & Randy Snyder, Hectoer de Silva & Dario Beck, Travis Stevens & Elijah West (bewegend beeld), Leo Streetwood & Micah Brandt, Ashton Summers & Justin Matthews, Murray Swanby & Pablo Hernandez, Leo Sweetwood & Micah Brandt, Alexy Tyler & Felix Brazeau, Tyson Tyler & Landon Conrad, Torsten Ullman & Nils Tatum, Ariel Vanean & Rhys Jagger, Matthias Vannelli & Bruno Boni, Marc Vidal & Josh Elliot, Wagner Vittorio & Darius Ferdynand, Paul Wagner & Adam Champ, Kevin Warhol & Andre Boleyn (bewegend beeld), (de op een na oudste mannenzoen in deze groep:) Andy Warhol & John Lennon, Kevin Warhol & Andy McAllister, Kevin Warhol & Jacob Salinger, Adam Withmore & Ryan Rose en Sean Xavier & Bogdan Gromov. Mij onbekend is dit zoenend mannenpaar, gefotografeerd door Bruce Weber voor de kledingzaak (!) Abercrombie and Fitch. Wereldwijde aandacht kreeg deze zoen uit de reclame van Nordstrom. Wie weet wie dit zijn en wie in dit filmpje, in dit filmpje en in dit filmpje te zien zijn?

Meer mannen zoenen mannen
September 1967 zag ik voor het eerst in een besloten bijeenkomst van COC-Utrecht elkaar zoenende mannen. Ik was geschokt en verbaasd. Geschokt omdat ik dat in de eerste 20 jaar van mijn leven nog nooit gezien had. Verbaasd was ik ook en wel om dezelfde reden. Want waarom was dit voor mij verborgen gehouden terwijl ik in diezelfde tijd ontelbare beelden van geweld tussen mannen aan mij voorbij had zien trekken? In wat voor wereld leven we waarin mannengeweld wordt verheerlijkt en mannenliefde wordt verworpen?

Nog steeds is er een grote kloof tussen enerzijds algemeen zichtbaar mannengeweld en anderzijds de stiekem weggestopte nogal bekrompen en eentonige homoporno. Het voor hetero's gangbare tussengebied van openlijke intimiteit tussen mannen en vrouwen is voor de meeste homo's wereldwijd nog een verboden gebied. Ik hoop met mijn korte overzicht van mannen die mannen zoenen een bijdrage te hebben geleverd aan de versterking van de huidige trend dat mannenzoenen zichtbaarder aan het worden zijn. En, om met een grapje te eindigen, Nederland heeft er na het voor mannenparen opengestelde huwelijk een nieuw exportproduct bij: de Delftsblauwe kussende jongens die mannenzoenen hopelijk aandoenlijker maken voor een breder publiek. Ze worden veel door toeristen gekocht!


Mijn memoires "Humanisme als zelfbeschikking, levensherinneringen van een homohumanist" zijn november 2016 uitgegeven bij de Papieren Tijger Breda.

86. Homovijandig Rusland lijdt nederlaag

Dinsdag 24 maart 2015 is een historische dag voor de homo/lesbische beweging wereldwijd. In lijn met de door mij ontwikkelde mediawet van schijnbare achteruitgang hebben vrijwel alle media daar geen aandacht aan besteed. Goede uitzonderingen waren de NRC en de Huffington Post. "Goed nieuws is geen nieuws", zo luidt de dwaalleer van heel veel media waardoor sommigen ten onrechte negatieve mensbeelden ontwikkelen.

Inzake de huwelijksgelijkberechtiging van paren van gelijk geslacht is er veel vooruitgang geboekt. Dat was een reden voor homovijandig Rusland om te trachten de Verenigde Naties te verbieden om aan alle medewerkers die getrouwd zijn met partners van gelijk geslacht dezelfde rechten te geven als heteroparen. Dat homovijandige plan mislukte op dinsdag 24 maart 2015. Rusland werd slechts gesteund door 43 landen. Daaronder waren veel islamitische landen en ook heel veel landen met een Britse koloniale homovijandige erfenis. De tragiek van de geschiedenis is dat die laatstgenoemde landen vaak denken dat homoseksualiteit door het vrije westen aan hen wordt opgelegd. In werkelijkheid was het juist de vroegere Britse homohaat die aan hen werd opgelegd waardoor een einde kwam aan veel inheemse gelijkgeslachtelijke tradities in Afrikaanse en Aziatische culturen. Zie mijn tekst over "Homoseksualiteit als toetssteen: islam, christendom en humanisme onderling vergeleken" in: Bert Gasenbeek en Floris van den Berg (red); Rob Tielman, een begeesterd humanist", uitgegeven door Uitgeverij Papieren Tijger (Breda 2010). 

De homo/lesbische gelijkberechtiging werd gesteund door 80 landen, waaronder de Verenigde Staten, de leden van de Europese Unie, de meeste Zuid-Amerikaanse landen, Japan en Zuid-Afrika. Onder de 37 landen die zich van stemming onthielden, waren tot mijn verrassing redelijk homovriendelijke landen als Thailand en Suriname. En 32 landen deden niet aan de stemming mee. Het is geen overweldigende meerderheid dus er zal nog veel lobbywerk verricht moeten worden. Maar de stemverhouding sluit aan bij de eerdere meerderheid in de VN-Mensenrechtencommissie die besloot om onderzoek te gaan doen naar discriminatie op grond van homoseksualiteit.

Waarom is eenzijdig negatieve berichtgeving over homoseksualiteit schadelijk? Als over heteroseksuelen iets negatiefs in de media verschijnt dan zal dat de beeldvorming over heteroseksualiteit niet negatief beïnvloeden. Dat is met homoseksualiteit wel het geval. Vanuit mijn eigen homojeugd weet ik dat homo/lesbische jongeren daar veel onder te lijden hebben, vooral in homovijandige omgevingen. Heteroseksuelen worden bijvoorbeeld door de reclame voortdurend positief bevestigd in hun heteroseksualiteit. Homo's worden door diezelfde reclame vrijwel voortdurend genegeerd. Weinig heteroseksuele journalisten zijn zich bewust van hun blikvernauwing inzake homoseksualiteit. Weer een reden om mijn blog te lezen!



Vrijdag 17 april 2015 is wereldwijd een dag tegen het pesten van homo/bi/lesbische scholieren: ook weer zo'n goed bericht dat door de meeste media genegeerd wordt...

Begin 2016 heeft de VN postzegels uitgegeven ter bevordering van de gelijkberechtiging van homo/lesbische minderheden wereldwijd ondanks verzet van Rusland daartegen.

Oktober 2016 heeft de Russische ambassade in Londen de EU afgebeeld als een kamp met "gay pigs".


Mijn memoires "Humanisme als zelfbeschikking, levensherinneringen van een homohumanist" zijn november 2016 uitgegeven bij de Papieren Tijger Breda.

85. Zoenende voetballers

In de Verenigde Staten blijkt vaak dat homovijandige mannen in het geheim zelf homo zijn. In bericht 18 van 2 november 2013 schrijf ik dat sommige homohaters hun homoseksualiteit trachten te onderdrukken door die in anderen te vervolgen. In de Huffington Post van 20 maart 2015 staat een goed verhaal van Michelangelo Signorile over de vraag hoe men daar mee om moet gaan. Is het beter deze homohaters in de kast met rust te laten? Of moeten wij hun schijnheiligheid ontmaskeren omdat zij een gevaar vormen voor gelijkberechtiging? Het kan in ieder geval geen kwaad om de homohaters te laten weten dat wij hun spel door hebben, zoals in een Duitse advertentie tegen homohaat rond het voetballen.

Als in onderstaande tekst geen links naar afbeeldingen staan, ga dan naar
http://robtielmanblogt.blogspot.nl/2015/03/85-zoenende-voetballers.html
Het bekijken van deze afbeeldingen is nodig om de tekst goed te kunnen begrijpen.

Dit is mijn vierde blogbericht in de reeks over lichamelijkheid tussen mannen. Het eerste ging over afbeeldingen van op elkaar verliefde mannen, het tweede over vriendenparen en het derde over mannenparen. Ik schrijf nog berichten over mannen die mannen zoenen, over homo-erotiek in mannengroepen, over homotweelingen en over mannennaakt dat geen porno is.

Waarom aandacht voor zoenende voetballers? Zoals bekend, hoort voetballen tot de meest homovijandige sporten. Een mogelijke verklaring voor die homohaat zou kunnen liggen in het homo-erotische karakter van de sport. Dat kan aantrekkelijk zijn voor juist die mannen die graag lichamelijk met mannen omgaan zonder open te zijn over hun mogelijke homo- of biseksualiteit. Daar is niets tegen zo lang zij hun eigen seksuele gevoelens niet trachten te onderdrukken door ze in anderen te vervolgen. Ik spreek uit ervaring: lees mijn bericht van 8 maart 2014 over mijn eerste vriendje.

Uit de kast gekomen voetballers
Er zijn inmiddels goede ontwikkelingen. Zo kwam de Amerikaanse voetballer Robbie Rogers uit de kast. Hier is hij te zien met zijn toenmalige vriend Greg Berlanti. Robbie Rogers staat rechts op de foto. Hij was niet de eerste. In 1990 kwam voor het eerst de Engelse voetballer Justin Fashanu uit de kast. De toen zeer homovijandige Engelse pers en politie maakten hem het leven onmogelijk en hij maakte daar in 1998 een einde aan.

In 1997 kwam de Nederlandse voetballer Wensley Garden uit de kast. Hij deed een heel belangrijke waarneming:"Gek genoeg zijn voetballers best wel lijvig ingesteld. Onder de douche kwam het regelmatig voor dat spelers elkaar in het kruis pakten. Voetbalhumor. En in het grote bad voelde je vaak voeten en benen van anderen over je heen. Zelf probeerde ik me daar afzijdig van te houden. Ik had het gevoel dat ze dan zouden denken dat ik die jongen zou willen bespringen."

In 2000 volgde de Noorse voetballer Thomas Berling, in 2003 de Nederlandse voetballer John de Bever & Kees Stevens (zijn echtgenoot), in 2007 de Duitse voetballer Marcus Urban, in begin 2011 de Zweedse voetballer Anton Hysén, in de tweede helft van 2011 de Amerikaanse voetballer David Testo, in 2013 de bovengenoemde Amerikaanse voetballer Robbie Rogers en in 2014 de Duitse voetballer Thomas Hitzlsperger. Opvallend is dat de meesten uit de kast kwamen kort voor of nadat zij ophielden met voetballen. Dat ging gepaard met veel vijandige reacties. Het was voor de Nederlandse voetbalbond KNVB een belangrijke reden om een hele reeks acties tegen homohaat in het voetballen op gang te brengen. Met het strijden tegen deze homohaat rond het voetballen was de openlijk homoseksuele Nederlandse scheidsrechter John Blankenstein (1949-2006) al veel eerder begonnen. Hij kreeg daarvoor in 2003 de Bob Angelo Penning. Een stichting met de naam Blankenstein zet zijn werk voort.

Zoenende voetballers
Ik heb niets tegen zoenende voetballers, integendeel. Ook niet tegen intimiteit tussen voetballers, al dan niet onder de douches. Zo lang de betrokkenen er mee instemmen, mag iedereen van mij zijn gang gaan. Maar laat men dan ook zo eerlijk zijn om daarin geen rechtvaardiging te zoeken om openlijk homoseksuele voetballers weg te pesten.

Daarom deze fotoserie om te laten zien hoe gangbaar het elkaar zoenen onder voetballers is. En dan ik heb nog niet eens over de ontelbare omhelzingen. Ik zie ze graag. Maar dan wel wat minder nogal doorzichtig bekrompen omgaan met openlijk homoseksuele collega's.

In alfabetische volgorde van de eerstgenoemden: David Beckham & Ole Gunnar Solskjaer,  Cannavaro & Ruud van Nistelrooy, Claudio Canniggia & Diego Maradonna, Andy Carrol & Lukasz Fabiante, Mathieu Debuchy & Olivier Giroud, Tim Flowers & Jan Aage Fjortoft, Lionel Messi & Neymar, Samir Nasiri & Sergio Aguero, Gary Neville & Paul Scholes, Diego Perotti & Alvaro Negredo, Robin van Persie & Wayne Rooney, Tomasz Radzinsky & Wayne Rooney, Ivan Rakitic & Daniel Carrico en Alan Smith & Gary Kelly. (Naschrift: het is opvallend hoeveel homo-erotische foto's van profvoetballers onvindbaar zijn gemaakt.)

Verder kwam ik op internet een aantal zoenende voetballers tegen waarvan het mij niet duidelijk is wie dat zijn. Degenen die dat wel weten, mogen het mij doorgeven. Allereerst dit Nederlandse duo dat er bijna een balletdans van maakt. Hier gaat er één op de knieën. Deze proberen het in een vol stadion stiekem te doen. Sommigen maken er een trio van. Wie heeft Ruud van Nistelrooy hier te pakken? En dat geldt ook voor Buffon. Een paar doet net alsof ze in een slaapkamer verkeren. Erg bont maken Phil Bardsley & Kevin Nolan het: de achterste grijpt de voorste in zijn kruis, waarop de voorste de achterste een zoen geeft! Zoals Engelstaligen zeggen: "I rest my case!" Ofwel: heeft u nog meer bewijs nodig?

Ik ga niet zo ver als de Russische priester die gezegd heeft dat alle voetballers homo zijn. Maar dat het een lichamelijke sport is, blijkt wel uit dit bekende beeld met de handen voor het kruis. Of anders wel uit deze beelden van onder de douches. Met zijn tweeën, drieën, vieren, vijfen, zessen, enzovoorts. Allemaal heel gezellig. Maar geen reden om openlijk homoseksuele voetballers uit te sluiten!



Zie ook mijn blog over homo-erotische sporters.

De hierboven genoemde openlijk homoseksuele voetballer Robbie Rogers roept de wereldvoetbalbond FIFA op om alleen wedstrijden voor de wereldbeker te houden in landen die veilig zijn voor homoseksuelen. Hij is niet van plan om zijn homoseksualiteit te verbergen in homovijandige landen als Rusland en Qatar.

Mijn memoires "Humanisme als zelfbeschikking, levensherinneringen van een homohumanist" zijn november 2016 uitgegeven bij de Papieren Tijger Breda.

84. Mannenparen

Het streven naar huwelijksgelijkberechtiging krijgt wereldwijd steeds meer draagvlak. Dankzij zelforganisatie en het samenwerken met bondgenoten en sleutelfiguren heeft de homo/lesbische beweging al veel bereikt. In dit blogbericht vraag ik de aandacht voor de betekenis van beeldvorming rond homoseksualiteit voor dit emancipatieproces. 'Mannen onder elkaar' dat betekende meestal geweld of stiekeme homoporno. Het tussengebied van intimiteit tussen twee mannen was vrijwel altijd onzichtbaar. Wat voor heteroseksuelen heel gewoon was en is (elkaar in het openbaar liefdevol aanraken), was voor mannenparen vaak het ongewild oproepen van gewelddadige homohaat.

De homo/lesbische emancipatie in Griekenland loopt achter bij het tot stand komen van gelijkberechtiging. Dat is opmerkelijk gezien de rol van de dichteres Sappho van Lesbos en het Olympische athletisch mannennaakt uit de Klassieke Oudheid dat voor de mannenliefde eeuwenlang zo'n bron van inspiratie is geweest. De godsdiensten met één god hebben de gelijkgeslachtelijke liefde soms tot in de dood vervolgd met nog altijd vreselijke gevolgen. Toch wordt nu in steeds meer landen de openlijke intimiteit tussen mannen zichtbaarder. Hieronder geef ik een overzicht. Als in onderstaande tekst geen links naar afbeeldingen staan, ga dan naar http://robtielmanblogt.blogspot.nl/2015/03/84-mannenparen.html
Het bekijken van deze afbeeldingen is nodig om de tekst goed te kunnen begrijpen.

Voorgeschiedenis
Over de voorgeschiedenis van afbeeldingen van mannenparen verwijs ik naar mijn bericht over bijzondere vriendschappen dat binnenkort in deze reeks zal verschijnen. Dit is mijn derde blogbericht in de reeks over lichamelijkheid tussen mannen. Het eerste ging over de verbeelding van op elkaar verliefde mannen en het tweede over vriendenparen. Daarna zullen nog berichten volgen over andere elkaar kussende mannen (zoals voetballers), over homotweelingen, over homo-erotiek in mannengroepen en over mannennaakt dat geen porno is.

Naoorlogse afbeeldingen van mannenparen
Na de Tweede Wereldoorlog verschenen in de VS en Europa homobladen met foto's van wat toen beefcake werd genoemd: aantrekkelijke gespierde mannen. Hier twee bladzijden uit het Amerikaanse tijdschrift Physique Pictoral. In dit blad stond ook het werk van de Amerikaan Harry Bush (?-1994).

Het is mij opgevallen dat afbeeldingen van twee mannen die teder met elkaar omgaan in de minderheid zijn. Dat geldt ook voor het wereldberoemde werk van de Finse tekenaar Tom of Finland (Touko Laaksonen 1920-1991) die zijn eerste bekendheid kreeg via Physique Pictoral. Hij is volgens mij wereldwijd de allereerste homokunstenaar die het tot eigen, expliciet homoseksuele, postzegels heeft gebracht. Andere tekeningen van hem van mannenparen zijn deze twee geliefden en deze twee matrozen. Zie voor meer werk van hem: www.artsy.net. Ook de Franse tekenaar Roland Caillaux (1905-1977) tekende enkele mannenparen.

Schilderijen van mannenparen
Ook hier blijkt dat naoorlogse schilderijen van mannenparen die niet verwikkeld zijn in gevechten of seks heel zeldzaam zijn. Ik geef enkele voorbeelden van schilders die wel mannenparen afbeelden: de Amerikaanse schilders Alice Neel (1900-1984), Paul Cadmus  (1904-1999), Jared French (1905-1988) en George Tooker (1920-2011), de Britse schilders Michael Leonard (1933-) en Michael Stennett (1946-), de Nederlandse schilder Wim Heldens (1954-) en de Canadese schilder Daniel Barkley (1962-). Er is wel veel romantische kitsch maar die laat ik buiten beschouwing.

Fotoboeken en kalenders met mannenparen
Het wordt eentonig maar in de homofotoboeken die vanaf de jaren zestig verschijnen, komen foto's van mannenparen ook weinig voor. Enkele voorbeelden van uitzonderingen zijn fotoboeken met werk van de Amerikaanse fotograaf George Platt Lynes (1907-1955), de Nederlandse balletdanser, choreograaf en fotograaf Hans van Manen (1932-), en de Amerikaanse fotografen Bruce Weber (1946-) en Steven Underhill (1962-). Laatstgenoemde maakt ook homo-erotische prentbriefkaarten.

Ook verschijnen er steeds meer homo-erotische kalenders. Een van de bekendste is Dieux du Stade met blote Franse rugbyspelers. Hoewel deze kalenders oorspronkelijk bedoeld waren voor vrouwen blijken zij zeer in de smaak te vallen bij homomannen. Ook hier zijn opvallend weinig mannenparen te bewonderen zoals Clément Poitrenaud & Frederic Michalak en Thom & Max Evans. Maar ik heb in een andere kleedkamer toch nog een derde mannenpaar kunnen vinden...

Fotomodellen in de kledingreclame
In de Verenigde Staten is jarenlang getracht om de mogelijke homoseksualiteit van alle mannelijke fotomodellen te verdoezelen. Maar de laatste tijd komen ook fotomodellen uit de kast. En ik heb mij hier vooral beperkt tot de klerenkast want daar gebeurt dit het meest. Hieronder enkele voorbeelden uit de reclamewereld voor zwem- en sportkleding (in alfabetische volgorde): Joshua Michael Brickman & Steven Dehler, Brandon Robert Brown & Colby Melvin, Josh Conners & Jed Atkinson, Kris Evans & Brian Jovovich, Pablo Hernandez & Murrey Swanby, Steve Kuchinsky & Anton Antipov, Adrian Kute & Jonathan Best, Sean O'Pry & Garrett Neff, Brian Shimansky & Ikor Nor en Murray Swanby & Pablo Hernandez .

Opmerkelijk is de rol van de kledingsketen Abercromble and Fitch dat vooral bekend is geworden door het mannelijk personeel met ontbloot bovenlijf. Hoewel het bedrijf een heteroseksuele uitstraling in stand tracht te houden (veel vrouwen storten zich als bijen op de mannenhoning) blijken er toch homo-erotische plaatjes voor te komen. Ik geef enkele voorbeelden van twee mannen met opvallend laag gezakte broeken, van twee mannen die lekker intiem tegen elkaar aan staan, van twee die aan het worstelen, aan het stoeien, aan het omhelzen, aan het rusten en aan het zoenen zijn en van twee die samen onder de douche staan. De eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat dit uitzonderingen zijn en dat foto's met vrouwen de overhand hebben.

Mannenparen op internet
Dankzij internet wordt steeds meer intimiteit tussen mannen zichtbaar. Dat is met name voor homo's die in homovijandige landen wonen een enorme vooruitgang. Ik heb mij bij de onderstaande keuze voornamelijk beperkt tot mannenparen van fotomodellen. Wederom in alfabetische volgorde zijn dat: Jonathan Agassi & Matan Shalev, Yuri Alpatow & Roald Ekberg, Diego Amery & Konstantin Kamynin, Jake Andrews & Kellan Parker, Kevin & Andrew Atherton, Drae Axtell & Pablo Hernandez, Dario Beck & Woody Fox, Dario Beck & Will Helm, Gaelan Binoche & Mick Lovell, Cory Bond & Jeremy Santucci, Sebastian Bonnet & Matt Phillipe, Erik Bouna & Paul Mekas,   Benjamin Bradley & Roman Heart, Tomas Brand & Logan Rogue, Zach & Tyler Brank, Jeremiah Brent & Nate Berkus, Joshua Michael Brickman & Steven Dehler, (idem), Dalton Briggs & Pierre Fitch, Brandon Robert Brown & Colby Melvin, Timo Buse & Erko Jun, Kyle & Lane Carlson, Mario Cazzo & Heath Fields, Brad Chase & Travis Stevens, Gabriel Clark & Darius Ferdynand, James & Allen Clippinger, Landon Conrad & Dato Foland, Zander Craze & Tyler Berg, Kevin Crows & Brady Jensen, Angel Cruz & Ricky Roman, Micheal & Radek Cuma, Tommy Defendi & Levi Michaels, Daniel Defoe & Gregg Meyjes, Zac DeHaan & Kris Evans, Steven Dehler & Montana Volby, Ray Diaz & Lance Luciano, Topher DiMaggio & Ricky Decker, Topher DiMaggio & Lance Luciano, Leo Domenico & Dean Monroe, Leo Domenico & Logan Moore, Alexander Dorokhov & Dmitry Avery, Roman Dowidoff & Kirill Dawidoff, Cameron Earnhart & Matt Schiermeier, Max Emerson & Paul Francis, Kris Evans & Rhys Jagger, Kris Evans & Andrei Karenin, Kris Evans & Ryan Kutcher, Kris Evans & Dolph Lambert, Kris Evans & Mick Lovell, (idem), Kris Evans & Lukas Ridgeston, Jerome Exupery & Helmut Huxley, Chris Fawcett & Nikola Jovanovic, Darius Ferdynand & Gino Mosca, Fernando Fernandes & Eduardo Soares, Franco Ferrari & Topher DiMaggio, Renato Ferreira & Bernardo Velasco, Jonathan & Kevin Ferreira de Sampaio, Bruno Fox & Paul Walker, Paul Francis & Levi Poulter, Jean Franko & Jordan Fox, Pierre Fitch & Darius Ferdynand, Pedro & Guilherme França, Tomas Friedel & Toby Dutch, Gilberto Fritsch & Joao Fernando Mahl, Shane Frost & Rafael Carreras, Alexander Garrett & Sean Xavier, Francesc Gascó & Matt Lister, Marcel Gassion & Orri Aasen, Josey Greenwell & Rodiney Santiago, het escortpaar Marcello & Enrico de Giuli, (idem), Keyon & Teyon Goffney, Thomas van Grinsven & Rutger Vink, Tommy Hansen & Brandon Manilow, Raul & Haydem Guerra, Stéphane Haffner & Kyle Kier, Bruce & Seth Hall, Luke Hamill & Keanu Faria, Jack Harrer & Florian Nemec, Owen & Lewis Harrison, Alessandro & Nicolas Hasni, Karl & Ryan Herzer, Colin Hewitt & Jacques Briere, Juan & César Hortoneda, Matthew James & Charlie Rawlins, Brady Jensen & Kevin Crows, Brandon Jones & Darius Ferdynand, Brandon Jones & Dustin Holloway, Brandon Jones & Samuel Stone, Dominik Kadlubiak & Frederik Muka, Konstantin Kamynin & Mourad Back, Konstantin Kamynin & Diego Arnary, Nikola & Luka Karabatic, Colby Keller & Gabriel Clark, Allen King & Brandon Jones, de boksers Vitali & Vladimir Klitschko, Alex & Charlie Kotze, Kyle Krieger & Max Emerson, Steve Kuchinsky & Anton Antipov, Dolph Lambert & Todd Rosset, Jay Landford & Josh Conners, Diego Lauzen & Wagner Victoria, Myles Leask & Vince Azzopardi, Alec Leduc & Marko Lebeau, Harry Louis & Fernando Kairon, Mick Lovell & Kris Evans, Mick Lovell & Kevin Warhol, Dylan Lucas & Bradley Hudson, Michael Lucas & Franco Ferarri, Lance Luciano & Ryan Rose, Matthew Ludwinski & Michael Medico, Lucas Malvacini & Felipe Anibal, Brandon Manilow & Kris Evans, Daniel Marvin & Pedro Andreas, Sonny Markham & Buck Phillips, Andy McAllister & Kevin Warhol, Melachi Marx & Xander Scott, Domenique Melchior & Goran Jurenec, Colby Melvin & Brandon Brown, Colby Melvin & Jon Varak, Flavio & Gustavo Mendoca, Jacob & Joshua Miller, Ruben & Reval Minnekhanov, Marcus Mojo & Vance Crawford, Marcus Mojo & James Huntsman, Niall Morris & Hoyt Kogan, Gino Mosca & Jean-Luc Bisset, Gino Mosca & Claude Sorel, Gregory Nalbone & Sam Devries, Jorge & Jariel Naranje Vichot, Lars Norgaard & Kevin Warhol, Jon & Mark Norris, Patrick O'Donnell & Harry Goodwins, Alex Orioli & Roger Lambert, Marcello & Matheus Paiva, Doug & Derek Perry, Elijah & Milo Peters, Matt Phillipe & Sebastian Bonnet, Ryan Phillippe & Breckin Meyers, Massimo Piano & Rafael Carreras, Nicolas & Campbell Pletts,  Sean O'Prey & Garrett Neff, Levi Poulter & Paul Francis, Christian Power & Marko Lebeau, Victor Racek & Pietro Cattani, Michael Radon & Jed Hill, Charlie Rawlins & Matthew, Jack Rayder & Lukas Grande, Reese Rideout & Xander Scott, Colt Rivers & Luke Adams, Armond Rizzo & Kory Houston, Angel Rock & Nick Sterling, Ricky Roman & Levi Michaels, Marc Ruffalo & Tim Campbell, Mark Ruffalo & Jack Harrer, (idem), Adam Russo & Tony Salerno, François Sagat & Jonathan Best, Billy Santoro & Seth Treston, Dominic Santos & Austin Wilde, Tobias & Stefan Schönenberg, Danny Schwarz & Greg Robinson, Nicco Sky & Romeo Alfonso, Travis & Jordan Smit, Mateus Solano & Lucas Malvacini, Ashton Summers & Allen King, Marlon Teixeira & Clint Mauro, Ettore Tosi & Victor Racek, Tyson Tyler & Lucio Saints, Alberto Ventura & Marco Sisto, Samuel Vieira & Anton Vasconcellos, Bernardo Velasco & Lucas Malvacini, Bernardo Velasco & Renato Ferreira, Mark Vidal & Josh Elliot, Julian Vincenzo & Lucio Maverick, Alex Vourliotis & Andrew Vlahos, Paul Wagner & Alexi Auclair, Kevin Warhol & Sasha Akunin, Kevin Warhol & Jamie Durrell, Kevin Warhol & Julien Hussey, Kevin Warhol & Mick Lovell, Kevin Warhol & Andy McAllister, Alex Waters & Mick Lovell, Sam Way & Jeff Tomsik, Skylar West & Brett Swanson, Arad Winwin & David Rest en Rick Wolfmier & Mike Betts. In dit onderdeel mogen de vloggers (videobloggers) Mark Miller & Ethan Hethcote niet onvermeld blijven.

Films en videoclips met mannenparen
Hier is duidelijk sprake van een doorbraak omdat steeds meer de intimiteit tussen twee mannen zichtbaar wordt in films en videoclips. Was homoseksualiteit in films lange tijd een taboe of werd het afgeschilderd als iets vreselijks: die tijd is voorbij. Ik geef weer enkele voorbeelden van mannenparen (in alfabetische volgorde van de films). In de videoclip 'All-American Boy' spelen Nick Alan & Steve Grand. De eerste Indiase mannenkus vindt plaats in de film 'Bombay Talkies' met Randeep Hooda & Saqib Saleem. In de Amerikaanse film 'I Love You Phillip Morris' spelen Ewan McGregor & Jim Carrey een vriendenpaar. Dane DeHaan & Daniel Radcliffe (bewegend beeld) doen dat in de film 'Kill your Darlings'. In de vrolijke Britse film 'My Beautiful Laundrette' zijn dat Gordon Warnecke & Daniel Day-Lewis. De acteurs Chris Pine & Zachary Quinto spelen in de Amerikaanse film "Star Trek Into The Darkness". In de Amerikaanse films 'Triple Crossed' zijn dat Jack Brockett & Sean Paul Lockhart en in "Truth" zijn dat Rob Moretti & Sean Paul Lockhart. Ohad Knoller & Yehuda Levi spelen een paar in de Israelische film 'Yssi & Jagger'. Kenmerkend Nederlandse voorbeelden zijn de zeer veel bekeken films 'Ja zuster, nee zuster' met Paul de Leeuw en Paul R. Kooij en 'Alles is liefde' met Paul de Leeuw & Daan Schuurmans.

Mannenparen in televisieseries
Het toegenomen draagvlak voor gelijkberechtiging hangt samen met de grotere aandacht voor mannenparen in televisieseries. Hieronder wat voorbeelden (in alfabetische volgorde van de eerstgenoemde acteurs): Michael Cashman & Gary Hailes in 'Eastenders', Charlie David & Gregory Michael in 'Dante's Cove', Carlo Degen & Alexander Gier in 'Alles was zählt', Ferry Doedens & Dave Mantel in 'Goede Tijden, Slechte Tijden', Trevor Donovan & Freddy Smith in '90210', Gavin Houston & Aaron O'Connell in 'The Haves and Have Nots', Bruno Langley & Charlie Condou in 'Coronation Street', Matthew Rhys & Luke Macfarlane in de serie 'Brothers & Sisters', Lukas Sauer & Timothy Boldt in 'Unter uns', Jussie Smollett & Rafael de la Fuente in 'Empire', Mateus Solana & Thiago Fragoso in 'Amor a la Vida', Russell Tovey & Jonathan Groff in 'Looking' en Guy Wilson & Freddie Smith in 'Days of Our Lives'.

Net zoals bij de Nederlandse televisieserie 'Goede tijden, slechte tijden' leiden de eerste homozoenen soms tot oproer maar al snel raken de kijkers er aan gewend. Door deze mannenparen in televisieseries gaan zij deel uit maken van het dagelijks leven van miljoenen kijkers en smelten vooroordelen weg als sneeuw voor de zon.

Dat die vooroordelen nog niet helemaal verdwenen zijn, maken twee heteromannen (Iain Lee & Justin Dealy) duidelijk als zij voor de BBC doen alsof zij een vriendenpaar zijn dat hand in hand over straat loopt. Daaruit blijkt dat er nog veel werk verzet moet worden en we niet te snel achterover mogen leunen!



Zie voor meer mannenparen blogbericht 99: Homo-erotisch mannennaakt.
Vanaf eind september 2022 is in Hermitage in Amsterdam een schilderij te bewonderen van het Britse vriendenpaar Peter Pears en Benjamin Britten.
Mijn memoires "Humanisme als zelfbeschikking, levensherinneringen van een homohumanist" zijn november 2016 uitgegeven bij de Papieren Tijger Breda.